Tắc tia sữa: Nguyên nhân và cách chữa

Nếu các mẹ đã từng một lần bị tắc sữa thì ắt hẳn không quên được cảm giác khó chịu và đau nhức do nó đem lại.

 

Tắc tia sữa ở phụ nữ sau sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển sau này của con. Bởi trẻ sơ sinh sau khi lọt lòng nếu được uống sữa non từ mẹ thì có sức đề kháng tốt hơn so với uống sữa ngoài gấp nhiều lần.

 

 Nguyên nhân gây tắc tia sữa

 

Bạn cứ hình dung ống dẫn sữa như những ống cao su thiên nhiên. Tạo hóa khi sinh ra tuyến sữa muốn cho gọn nên đã cho chúng có cấu trúc ngoằn ngoèo để tăng dung tích chứa. Nếu chẳng may có một chỗ bị gập lại giống như bạn lấy tay gập ống cao su thì đương nhiên nước ngừng chảy. Nói vậy sẽ có bạn thắc mắc "chả lẽ tất cả cùng tắc?". Không phải thế, lúc mới tắc bạn nặn sữa vẫn còn, em bé bú được chút chút. Sau ống dẫn bị tắc căng phồng lên, chèn ép toàn bộ đường đi các ống dẫn khác, thế là hai cái bầu tắc tị, ứ sữa.

 


Có nhiều nguyên nhân gây tắc sữa sau sinh (ảnh minh họa).

 

 Ngoài ra còn có một số nguyên nhân sau đây gây tắc tia sữa sau khi sinh:

 

- Không day đều bầu sữa để thông tia sữa ngay sau khi sinh.

- Không vắt bỏ sữa thừa khi trẻ bú không hết. Sữa đọng lại lâu ngày gây ôi, tắc và ung nhũ.

- Cảm nhiễm hàn tà, làm cho sữa khó lưu thông.

- Tinh thần không thư thái làm can khí uất, ảnh hưởng đến chức năng vận hóa của tỳ, sữa ứ đọng hóa hỏa sinh nhũ ung.

- Ăn uống thất thường gây tổn thương tỳ vị, vị nhiệt ủng trệ, nhiệt tích tại nhũ lạc, gây sưng đau vú.

- Cơ thể sau sinh chính khí suy.

- Sau khi cho trẻ bú không vệ sinh lau rửa đầu vú sạch.

 

Dấu hiệu bị tắc tia sữa

 

 

Khi phát hiện ra bầu vú có dấu hiệu căng to hơn so với bình thường và càng lúc càng tăng dần thì phải chú ý quan sát xem bề mặt vú có đỏ và sờ có đau không? (cần so sánh 2 bên với nhau thì mới thấy sự khác biệt, tuy nhiên cũng có khi cả 2 bên cùng bị nhưng trường hợp này ít gặp hơn và nếu có thường không đối xứng). Có cảm giác sốt hay không?

 

Nếu có, thì đó có thể là những triệu chứng đầu tiên của hiện tượng tắc tia sữa. Khi đó, mẹ của bé phải nhanh chóng tìm cách làm tan sữa đã vón kết và hạn chế việc tạo lập thêm những vị trí tắc mới, khơi thông dòng chảy tự nhiên của sữa. Vấn đề đặt ra là làm cách nào để tan sữa vón kết mà không làm tổn thương những nang và ống dẫn sữa bình thường khác.

 

Không điều trị kịp thời dễ dẫn đến viêm tuyến sữa

 

 Viêm tuyến sữa sau sinh là bệnh thường gặp, nhất là các sản phụ sinh con lần đầu khi bị tắc sữa. Vi khuẩn gây bệnh đa số là khuẩn cầu nho màu vàng kim và khuẩn liên cầu tính dung huyết, thông qua vết nứt trên núm vú hoặc đường tuần hoàn máu bị nhiễm.

 

 Đặc biệt ở những sản phụ núm ti thụt vào hoặc bằng phẳng quá, to quá, biến dạng, khiến bé bú khó khăn nên bé sẽ cắn mút đầu ti, hình thành nên những vết thương nhỏ và loét, dần dần dưới kích thích bú sữa của bé, đầu ti của sản phụ sẽ nứt rộng hơn hoặc sữa không thông nhưng con vẫn cứ bú, nhai đi nhai lại, gây tổn thương. Khi đầu vú đã nứt thì càng bú càng đau, sản phụ sẽ cho con bú không đều, thậm chí không cho bú nữa, khi đó một lượng lớn sữa, các sản vật của sữa sau khi phân giải là nơi thích hợp nhất cho vi khuẩn bên ngoài xâm nhập được vào tuyến sữa qua vết nứt của đầu vú, sẽ sinh sôi nhanh chóng trong tuyến sữa, dẫn đến viêm tuyến sữa.

 


Bị tắc sữa, không chữa kịp thời sẽ dễ gây viêm tuyến sữa (ảnh minh họa)

Cách điều trị

 

 1. Day ép bằng tay:

 

- Động tác day ép: Dùng 1 bàn tay đè ép bầu cú lên thành ngực hoặc dùng 2 bàn tay ép vào nhau. Vừa ép vừa day sẽ làm tan các vị trí sữa đã đông kết. "day ép" chứ không phải là "xoa", bởi vì chỉ có lực day ép mới có tác dụng đối với vị trí tắc nằm ở sâu trong bầu vú và mới có thể làm tan sữa đã đông kết.

-  Đè ép nhẹ nhàng trong mức đau có thể chịu đựng được, day từ từ theo vòng tròn, tăng dần, khoảng 20 - 30 lần, rồi lại làm ngược lại. Thực hiện như trên nhiều lần.

 - Động tác day ép có thể áp dụng ở cả giai đoạn sớm cũng như khi tắc tia sữa đã rõ ràng, đã hình thành những cục mảng, mật độ chắc ở bầu vú. Một điều đáng lưu ý khi thực hiện động tác này, mẹ của bé phải nhẹ nhàng và kiên nhẫn, vì nếu thực hiện thô bạo sẽ rất đau đớn mà hiệu quả chưa chắc đã tốt hơn.

 

2. Dụng cụ hút sữa:

 

 

Dùng áp lực âm để hút nên thường chỉ sử dụng trong giai đoạn sớm khi sữa mới vón kết và với vị trí tắc nằm gần núm vú. Đối với vị trí tắc ở sâu hoặc ở nang sữa thì rất khó bởi vì nếu để áp lực nhỏ thì không thể làm tan sữa đông kết, còn nếu để áp lực lớn thì sẽ làm tổn thương nặng thêm do mạch máu, ống dẫn bị căng dãn; nhất là khi hiện tượng tắc sữa có yếu tố nhiễm khuẩn. Ở giai đoạn muộn khi sự vón kết sữa đã hình thành những cục, mảng lớn thì dùng dụng cụ hút sữa gần như không có tác dụng. Vậy nên theo ý kiến của cá nhân tôi, chỉ nên sử dụng dụng cụ hút sữa khi mới xuất hiện nhưng dấu hiệu sớm của bệnh và phải đọc kĩ hướng dẫn sử dụng.

 

 Trên thị trường hiện nay có nhiều loại dụng cụ hút sữa, nguồn gốc khác nhau, giá cả cũng đa dạng. Mẹ của bé có thể mua ở những nơi bán dụng cụ y khoa.

 

3. Các bài thuốc dân gian 

 

 Bạn đến bệnh viện sẽ được điều dưỡng xoa bóp, dùng máy hút sữa tự động tạo ra một lực mạnh giúp khai thông. Ai từng trải qua sẽ nhớ đến già cái cảm giác đau khi hút sữa. Nhưng không phải ai sau khi hút sữa, cũng thấy có tác dụng. Có những mẹ dù hút xong rồi thì 2 tiếng sau sữa lại đầy ứ như cũ. Trong dân gian có lưu truyền các bài thuốc chữa tắc sữa, các mẹ có thể tham khảo:

 

Dùng hành tím xắt lát dày chừng 1,5mm đặt lên hai bầu ngực (trừ đầu ti), phủ khăn giấy mềm, băng lại. Mỗi ngày đắp hai lần cùng với xoa bóp ngực thì sau bốn ngày hết tắc hoàn toàn.

 


 

 Dùng lá mít, mỗi bên bầu chín lá mít hái xuống hơ nóng đặt lên vùng nào cứng nhất. Tiếp đó dùng tay xoa bóp, ấn mạnh từ trên xuống dưới. Khi thấy sữa chảy ra cho bé bú liền, làm liên tục ở những ngày sau là sữa thông hoàn toàn.

 

 Nấu xôi nếp, bọc trong hai khăn vải mềm chườm hai bên ngực theo nguyên tắc từ ngoài vào trong, làm liên tục cho đến khi xôi ngui. Sữa sẽ về đều cả hai bên.

 

Dùng trái đu đủ non xắt lát mỏng, nướng lên cho nóng rồi đắp vào hai bên bầu cũng có tác dụng tương tự.

 

Dùng xơ của quả mướp chín già đã được chế biến khô. Dùng quả già khô cứng, đập nhẹ cho rụng lớp vỏ ngoài, lắc cho rơi hết hạt, rồi phơi nắng cho khô, có thể cắt nhỏ thành từng đoạn. Xơ mướp vị ngọt, tính bình, vào ba kinh: phế, vị, can; có tác dụng thông kinh hoạt lạc, thanh nhiệt giải độc, lương huyết, chỉ thống, chữa đau nhức mình mẩy, gân xương vùng ngực và sườn, làm thông tuyến sữa..Liều dùng 5-10 g, sắc uống hằng ngày.

 

 

 

đau mắt đỏ ở trẻ, nguyên nhân đau mắt đỏ, triệu chứng đau mắt đỏ, điều tị đau mắt đỏ, biến chứng đau mắt đỏ, phòng bệnh đau mắt đỏ
Bệnh đau mắt đỏ hay còn gọi là viêm kết mạc cấp. Bệnh do virus hoặc vi khuẩn từ bụi, gió,…lây lan...
kiến thức sức khỏe, kiến thức trẻ sơ sinh, các loại sốt ở trẻ, bệnh thường gặp ở trẻ, bệnh theo mùa, bệnh lây nhiễm, kiến thức sống khỏe, bệnh thường gặp,
Bệnh chân tay miệng là một hội chứng bệnh ở người do virut đường ruột gây ra, virut gây bệnh chân...
phụ khoa, viêm âm đạo, trùng roi, trùng roi âm đạo, ngứa vùng kín, ngứa dữ dội, khí hư xanh loãng có bọt, tiết dịch, bao bọc cổ tử cung, vô sinh
Viêm âm đạo do trùng roi là một loại bệnh phụ khoa do viêm đường sinh dục tiết niệu thường gặp ở...
nhóm máu rh, xét nghiệm máu khi mang thai, nhóm máu rh dương, nhóm máu rh âm
Việc xếp nhóm máu trong hệ ABO quan trọng cho mục đích truyền máu, không liên quan đến tình trạng...
kiến thức mang thai, thai kỳ, chuẩn bị sinh, sau sinh, kiến thức trẻ sơ sinh, kiến thức sức khỏe, kiến thức sống khỏe, chuẩn bị trước sinh, đồ sơ sinh
Gần đến ngày sinh, thai phụ có thế xuất hiện dấu hiệu chuyển dạ bất kỳ lúc nào. Vì vậy việc chuẩn...
tưa lưỡi, tưa miệng, viêm miệng, nấm candida, natri bicacbonat
Khi bị tưa lưỡi, bé sẽ cảm thấy khó chịu, đau nhức dẫn đến biếng ăn.
nam giới, tinh trùng, không có tình trùng, vô sinh nam, tắc ống dẫn tinh, điều trị, y học hiện đại
Vô sinh nam chiếm tỷ lệ 45-50% trong vô sinh và không tinh trùng là nguyên nhân quan trọng. Tuy...
sùi mào gà, điều trị sùi mào gà, phương pháp điều trị sùi mào gà, đốt điện sùi mào gà, đốt laze, xạ trị, hóa trị, virus hpv
Sùi mào gà là bệnh do virus gây ra nên khi điều trị người ta chủ yếu điều trị triệu chứng và...
trẻ nhỏ, nôn chớ, thực quản, trào ngược, dạ dày, bú mẹ, ăn no quá, nhiễm trùng, lồng ruột, cấp tính, dị tật đường tiêu hóa
Không ít bà mẹ, nhất là những người lần đầu nuôi con, đã bỏ qua hiện tượng nôn trớ của trẻ. Thực...
Vùng chậu là một thuật ngữ y học để chỉ khu vực nằm ở giữa vùng xương chậu, bao gồm xương chậu và...
Nội dung khác
tinh trùng, tinh dịch đồ, nam khoa, nang mào tinh, cuasotinhyeu
Bây giờ cháu luôn bị tình trạng tinh dịch có hạt như thạch trong suốt màu hơi vàng,khoảng 2 tuần...
16:02 - Tư vấn
Trong mắt tôi, cắt tóc miễn phí, người nghèo, người khuyết tật, ,công nhân, cua so tinh yeu
Hơn 1 năm qua, cứ khoảng 10 giờ thứ hai, tư, sáu hằng tuần, nhóm bạn trẻ của Beauty Salon A.Lành...
18:35 - Tin tức
Rửa tay đúng cách, biện pháp, phòng ngừa sởi, cửa sổ tình yêu.
Từ đầu mùa đến nay, bệnh sởi đang có xu hướng gia tăng. Dịch sởi không chỉ xảy ra ở trẻ nhỏ mà...
16:02 - Tin tức
"Kiến vây quanh nước tiểu" khi mang thai có phải là bị tiểu đường?
Bình thường em đi tiểu không có dấu hiệu kiến đậu quanh, mà bây giờ em mang thai tuần thứ 3 thì...
09:05 - Tư vấn
viêm gan b, xét nghiệm, tầm soát, ung thư gan, xơ gan, cuasotinhyeu, đếm virut
Em năm nay 28 tuổi. Em chưa kết hôn. Em phát hiện viên gan B.
12:02 - Tư vấn
kinh nguyệt, tái khám, đi khám, vấn đề, bất thường, mất kinh, sử dụng, thuốc cao ích mẫu, cuasotinhyeu
Từ đó cho đến bây giờ kinh nguyệt của cháu vẫn không đều, thỉnh thoảng 4-5 tháng mới có, thậm chí...
18:02 - Tư vấn
ngoại tình, tha thứ, đau khổ, thời gian, giải thoát, tạo cơ hội, trách nhiệm, cửa sổ tình yêu.
Thời gian đầu tôi nghĩ thời gian sẽ làm mờ đi nỗi đau; nhưng ngược lại, đã 5 tháng trôi...
18:05 - Tư vấn
chậm kinh, có thai, que thử, xét nghiệm, cuasotinhyeu
Và đến bây giờ người yêu em bị chậm 7 ngày rồi ạ. Vậy bác sĩ cho em hỏi người yêu em có thai...
07:02 - Tư vấn
Bỏng đỏ rát da sau khi dùng kem trị mụn là hiện tượng gì?
Em có đang dùng kem trị mụn được khoảng 10 ngày rồi. Nhưng hiện tại da của em kiểu bị bỏng đỏ, rát
09:05 - Tư vấn