Xét nghiệm huyết học có thể phát hiện những bệnh gì?

Xét nghiệm huyết học hay còn gọi xét nghiệm công thức máu là một trong những xét nghiệm cơ bản, được sử dụng nhiều nhất trong các xét nghiệm y khoa. Và xét nghiệm này được chỉ định làm cho hầu hết các bệnh nhân dù đi khám ở bất kỳ phòng khám hay bệnh viện nào. Vậy bạn có bao giờ từng hỏi, xét nghiệm này sẽ giúp bác sỹ phát hiện những bệnh lý gì trong cơ thể, hãy cùng tìm hiểu nhé!

Xét nghiệm huyết học có thể phát hiện những bệnh gì?

Ảnh minh họa.

 

Xét nghiệm huyết học là gì?

 

Xét nghiệm huyết học còn được gọi là xét nghiệm công thức máu. Trong xét nghiệm này, bác sỹ/kỹ thuật viên sẽ sử dụng các máy móc, thiết bị hiện đại để kiểm tra, phân tích máu nhằm cung cấp các thông tin về tổng phân tích tế bào máu ngoại vi (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, hemoglobin, hematocrit), nhóm máu, máu lắng, máu đông,.... Từ đó, giúp các bác sĩ đánh giá tổng quá tình trạng sức khỏe của người được xét nghiệm, sớm phát hiện bệnh và đề xuất phương án điều trị kịp thời. Tăng hoặc giảm bất thường số lượng các thành phần tế bào trong xét nghiệm công thức máu toàn bộ cho thấy bạn đang trong một tình trạng bệnh lý nào đó cần được chú ý và phân tích sâu hơn.

 

Bên cạnh xét nghiệm huyết học, xét nghiệm sinh hóa máu cũng là một xét nghiệm thường được chỉ định song song, tuy nhiên chúng ta không nên có sự nhầm lẫn giữa xét nghiệm huyết học và sinh hóa máu. Đây là một nhóm các xét nghiệm đo các hóa chất khác nhau trong máu. Xét nghiệm sinh hóa máu thường được thực hiện trên phần chất lỏng (huyết tương) của máu.  Xét nghiệm sinh hóa máu bao gồm xét nghiệm đường huyết, canxi và điện giải, cũng như xét nghiệm máu để đo chức năng thận. Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn về xét nghiệm huyết học.


Các chỉ số huyết học cơ bản và ý nghĩa của chúng

 

Thực tế, xét nghiệm huyết học không có tác dụng xác định, chẩn đoán nguyên nhân bệnh mà chỉ mang tính gợi ý và định hướng. Xét nghiệm máu được coi như cánh tay phải của bác sĩ, hỗ trợ cho công tác phát hiện và điều trị bệnh được chính xác, nhanh chóng và hiệu qủa hơn.

 

1. Hồng cầu

 

Ý nghĩa xét nghiệm huyết học liên quan đến số lượng hồng cầu RBC


Đối với trạng thái bình thường của nam giới, chỉ số hồng cầu dao động trong khoảng 4.32 - 5.72 Tera/L.

Nữ giới sẽ trong khoảng 3.90 - 5.03 Tera/L.

Do đó, nếu kết quả xét nghiệm huyết học dao động trong 3,8 - 5,8 Tera/L thì cho thấy những vấn đề sau:

- Giảm trong trường hợp thiếu máu.

- Tăng đối với những trường hợp mất nước và bị chứng tăng hồng cầu. 

 

Ý nghĩa của lượng huyết sắc tố HB

 

Tương tự như 2 chỉ số trên, tình trạng sức khỏe ổn định nếu nữ là 12.0- 15.5 g/dl, đối với nam là 13.5-17.5 g/dl.

 

Giảm do bệnh nhân bị thiếu máu, hệ quả của các phản ứng gây tan máu, chảy máu.

 

Ý nghĩa chuyên sâu liên quan đến khối hồng cầu HCT


Trường hợp này chỉ số bình thường đối với nữ giới là 37.0 - 42.0%, còn đối với nam giới sẽ dao động trong 42.0 - 47.0%.

 

Giảm đối với mất máu, thai nghén hoặc thiếu máu.

 

Tăng đối với các trường hợp có chứng tăng hồng cầu, hút thuốc lá, rối loạn dị ứng, bệnh mạch vành, bệnh phổi có tắc nghẽn mạn tính, chứng giảm lưu lượng máu.

 

Nồng độ Hb trung bình tại hồng cầu (MCHC)


Theo nghiên cứu, nếu chỉ số này nằm trong khoảng từ 32 - 36g/dL thì:

 

Giảm do thiếu máu do giảm folate, vitamin B12 hoặc do nghiện rượu, bị xơ gan.

 

Xét nghiệm huyết học có thể phát hiện những bệnh gì?

 

2. Bạch cầu

 

Ý nghĩa của số lượng bạch cầu WBC


Nếu tình trạng sức khỏe của bạn ổn định thì sẽ có chỉ số của số lượng bạch cầu là 3.5-10.5) G/L.

 

Suy tủy xương, nhiễm virus (sốt xuất huyết...),  nhiễm khuẩn Gram âm nặng, sử dụng thuốc (phenothiazin, chloramphenicol, aminopyrin...), dị ứng.

 

Tăng đối với các trường hợp bị mắc phải bệnh máu ác tính, viêm nhiễm, một số bệnh liên quan đến bạch cầu, ví dụ như: bệnh bạch cầu lympho cấp, bệnh bạch cầu dòng tủy cấp, bệnh bạch cầu dòng tủy mạn, hoặc bệnh u bạch cầu và bệnh bạch cầu lympho mạn.

 

Số lượng bạch cầu trung tính (Neut

 

Giá trị bình thường 2-6,9 Giga/ L.

 

Tăng trong các nhiễm khuẩn cấp, nhồi máu cơ tim cấp, stress, các khối u (neoplasms), bệnh bạch cầu dòng tuỷ.

 

Trong các trường hợp nhiễm virus, thiếu máu do bất sản, sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch, xạ trị.

 

Số lượng bạch cầu lympho (LYM )

 

Giá trị bình thường 0,6-3,4 Giga/ L.

 

Trong nhiễm khuẩn mạn, chứng tăng bạch cầu đơn nhân  do nhiễm khuẩn và nhiễm virus khác, bệnh bạch cầu dòng lympho mạn, bệnh Hodgkin, viêm loét đại tràng, suy tuyến thượng thận, ban xuất huyết do giảm tiểu cầu tự phát ITP.

 

Giảm trong hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), ức chế tủy xương do các hoá chât trị liệu, thiếu máu bất sản, các khối u, các steroid, tăng chức năng vỏ thượng thận, các rối loạn thần kinh (bệnh xơ cứng rải rác, nhược cơ, hội chứng thần kinh ngoại biên do rối loạn tự miễn Guillain-Barré syndrome).

 

Số lượng bạch cầu mono (MON)

 

Giá trị bình thường từ 0,0-0,9 Giga/ L.

 

Trong các bệnh nhiễm virus, nhiễm ký sinh trùng, nhiễm khuẩn, các khối u, viêm ruột, bệnh bạch cầu dòng monocyte, u lympho, u tuỷ.

 

Giảm trong thiếu máu do bất sản, bệnh bạch cầu dòng lympho, sử dụng glucocorticoid.

 

Số lượng bạch cầu ái toan (EOS)

 

Giá trị bình thường 0,0-0,7 Giga/ L.

 

Tăng trong dị ứng, nhiễm ký sinh trùng (bệnh giun xoắn, bệnh nấm aspergillus, bệnh nang sán), bệnh phù thần kinh-mạch, các phản ứng thuốc, nhạy cảm warfarin, các bệnh mạch máu-collagen, hội chứng tăng bạch cầu ái toan cấp, viêm mũi ưa bạch cầu ái toan không do dị ứng, các rối loạn tăng sản tuỷ (u bạch huyết Hodgkin, xạ trị,...

 

Giảm trong sử dụng các thuốc corticosteroid.

 

Số lượng bạch cầu ưa base (BASO)

 

Bình thường từ 0,0-0,2 Giga/ L.

 

Tăng trong bệnh bạch cầu, viêm, chứng đa hồng cầu, Hodgkin's, thiếu máu tan máu, sau cắt lách, dị sản tuỷ xương, chứng phù niêm.

 

Giảm trong stress, phản ứng quá mẫn, các steroid, thai nghén, cường giáp, sau xạ trị.

 

3. Tiểu cầu

 

Số lượng tiểu cầu (PLT) ở trạng thái bình thường trung bình từ 150 – 450 G/L

 

Tăng: Tiểu cầu tăng trong các bệnh lý: Viêm, nhiễm trùng, chấn thương, phẫu thuật sau cắt lách, Leucemia (CML), đa hồng cầu, tăng tiểu cầu nguyên phát, tăng tiểu cầu thứ phát.


Giảm: Tiểu cầu giảm trong các bệnh lý: Xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch, suy tủy, ức chế tủy, bệnh lý gan (xơ gan, viêm gan do virus), sốt Dengue,…


Những lưu ý khi đi kiểm tra huyết học

 

Nhiều trường hợp các bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân nhịn ăn ít nhất từ 4 -6 giờ trước khi tiến hành lấy mẫu xét nghiệm máu hoặc không ăn sáng sau khi ngủ dậy.

 

Ngừng dùng một loại thuốc nhất định. Hoặc nếu dùng phải báo cáo với bác sỹ trước khi tiến hành xét nghiệm.

 

Số ít trường hợp trong hoặc sau khi làm xét nghiệm lấy máu sẽ cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi, choáng nhẹ do thiếu máu cấp tính hoặc tinh thần căng thẳng. Khi đó bạn hãy trao đổi với bác sỹ để được nằm xuống, tránh các tai nạn có thể xảy ra như ngã, va đập, chấn thương,...


Mũi tiêm vào tĩnh mạch để lấy máu xét nghiệm khá nhỏ, hơn nữa được vệ sinh vô trùng nên rất an toàn, hầu hết không xảy ra tình trạng nhiễm trùng, sưng tấy hay để lại sẹo. Sau khi lấy máu, do máu đông lại để ngăn ngừa chảy máu nên nơi kim tiêm đâm vào sẽ có một vết bầm nhỏ. Vết bầm này sẽ nhanh chóng biến mất sau một vài ngày.

 

Trong trường hợp không may bị nhiễm trùng tại vết kim tiêm đâm vào, nó có thể sưng tấy, đỏ, viêm và đau khi chạm vào. Hãy gặp bác sĩ để được khám và can thiệp sớm, đừng quá lo lắng vì nó không ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe.

 

Bài tham khảo

Xét nghiệm sinh hóa máu.

Xét nghiệm bệnh thalassemia (tan máu bẩm sinh)

quai bị, viêm buồng trứng, biến chứng, teo buồng trứng, vô sinh, tiêm phòng, virus
Quai bị có thể gây biến chứng viêm tinh hoàn dẫn đến vô sinh ở nam giới. Còn ở nữ giới thì sao,...
xuất tinh, tinh dịch, màu sắc, tinh dịch mầu đen, tinh dịch như thạch, thành phần tinh dịch, bệnh lý, nam giới
Tinh dịch thường là một chất lỏng màu trắng đục hoặc màu xám. Sau khi XY xuất tinh, tinh dịch có...
kiến thức sức khỏe, kiến thức trẻ sơ sinh, các loại sốt ở trẻ, bệnh thường gặp ở trẻ, bệnh theo mùa, bệnh lây nhiễm, kiến thức sống khỏe, bệnh thường gặp,
Bệnh chân tay miệng là một hội chứng bệnh ở người do virut đường ruột gây ra, virut gây bệnh chân...
Phương pháp sàng lọc phôi trong thụ tinh ống nghiệm
Xét nghiệm di truyền trước chuyển phôi hay còn được gọi là xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT...
Xét nghiệm theo dõi giảm tiểu cầu trong bệnh sốt xuất huyết
Bệnh sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm phổ biến do virus Dengue gây ra, vật trung giang...
Chảy máu cam khi mang thai, nguy hiểm, ảnh hưởng thai nhi, xử lý chảy máu cam
Nếu như trong 3 tháng đầu thai kỳ mẹ bị triệu chứng ốm nghén khi mang thai hành hạ thì khi bước...
mang thai, rubella, sởi đức, cách ly, lành tính, nguy hiểm, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, thai kỳ, quý i, qúy ii và quý iii, tiêm phòng, vắcxin, dị tật, rubella bẩm sinh
Rubella (sởi Đức) thường phát triển mạnh vào dịp Đông-Xuân Khi nhiễm bệnh,thai phụ lên cơn sốt,...
hiv, aids, bệnh nhiễm trùng cơ hội, suy giảm miễn dịch, khả năng chống chọi, hệ miễn dịch, phá hủy, tử vong
AIDS là tên bệnh gọi tắt bằng tiếng Anh: Acquired Immuno Deficiency Syndrome, tên tiếng Pháp là...
Khô âm đạo là một hiện tượng thường gặp ở phụ nữ trong và sau thời kỳ mãn kinh cho dù hiện tượng...
tau bong non, mang thai, có bầu, rau bong non, rau bong, thai sổ, chảy máu, choáng mất máu, thai nhi chết, thai lưu, nguy hiểm, cấp cứu
Rau bong non là một cấp cứu sản khoa thường xảy ra ở ba tháng cuối của thời kỳ thai kỳ với diễn...
Nội dung khác
quá khứ, anh trai, băn khoăn, tình cảm thoáng qua, cảm xúc, hạnh phúc, cửa sổ tình yêu
Em và người yêu em đã yêu nhau được 4 năm; nhưng trước khi đến với nhau thì anh trai em lại là...
07:35 - Tư vấn
nam khoa, dương vật, khô da, dung dịch vệ sinh phụ nữ, dạ hương
em là nam dùng dung dịch vệ sinh dạ hương để rửa vùng kín, thì bi khô da
19:05 - Tư vấn
buồng trứng đa nang, kinh nguyệt, siêu âm, đầu dò, cuasotinhyeu
Siêu âm đầu dò thì kết luận buồng trứng đa nang 2 bên mặc dù trước đó 3 tháng em siêu âm kết quả...
09:11 - Tư vấn
gốm hương canh, làng nghề, nghề làm gốm, gốm
Dẫu còn đầy gian nan cho hành trình trở lại của làng nghề, song mạch nguồn gốm Hương Canh đang...
13:35 - Tin tức
cua so tinh yeu, tự ti, niềm tin, quan tâm, hòa đồng, lo lắng, nói chuyện, tâm sự, mọi người.
Em vào một lớp học, nếu cứ nghiêm túc người khác sẽ nghĩ là mình “tự kỉ” hay khó gần và không...
13:05 - Tư vấn
cửa sổ tình yêu, ám ảnh, người yêu cũ, quan hệ, lấy chồng, bà phù thủy, khùng điên, chia tay.
Cô ta yếu đuối, hay tự nhiên gọi điện thoại rồi khóc; mặc dù con cũng không hiểu là chuyện đó có...
13:05 - Tư vấn
thủ dâm nữ, kỳ kinh nguyệt, tổn thương, nội tiết tố, cuasotinhyeu.
Em có thủ dâm bên ngoài (là không đưa gì vô bên trong) như vậy có sao không ạ? Vì mỗi kì kinh em...
19:35 - Tư vấn
sau sinh, kinh nguyệt, thăm khám, sản phụ khoa, cuasotinhyeu
Em sanh em bé được 15 tháng nhưng chưa có kinh nguyệt lại. Em nghe nói uống cao ích mẫu sẽ điều...
18:02 - Tư vấn
Cậu bé mồ côi, van xin, ông bà, cửa sổ tình yêu.
Lần thứ 3 nhận quà của bạn đọc báo điện tử Dân trí khiến cậu bé Mạnh vui mừng khôn xiết, luôn nở...
17:35 - Tin tức