Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng

Suy dinh dưỡng là tình trạng cơ thể không được cung cấp đầy đủ năng lượng và chất đạm cũng như các yếu tố vi lượng khác để đảm bảo cho cơ thể phát triển. Đây là tình trạng bệnh lý hay gặp ở trẻ nhỏ dưới 3 tuổi.

1.      Nguyên nhân dẫn đến suy dinh dưỡng ở trẻ em:


Thường là do tổng hợp từ nhiều yếu tố:


-        Do dinh dưỡng: Nuôi trẻ không đúng phương pháp khi mẹ thiếu hoặc mất sữa, cho trẻ ăn bổ sung không đúng cả về số lượng và chất lượng, nguyên nhân quan trọng nhất hay gặp là do bà mẹ thiếu kiến thức dinh dưỡng hoặc không có thời gian chăm sóc con cái.

 

-        Do ốm đau kéo dài: Trẻ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa nhiều lần, biến chứng sau các bệnh viêm phổi, sởi, lỵ…

 

-        Do thể tạng dị tật: Trẻ đẻ non, suy dinh dưỡng bào thai, các dị tật sứt môi, hở hàm ếch, tim bẩm sinh.

 

-        Do điều kiện kinh tế xã hội: Suy dinh dưỡng là một bệnh của nghèo nàn và lạc hậu, có liên quan đến kinh tế, văn hóa, dân trí. Đây là mô hình hệ bệnh tật đặc trưng của các nước đang phát triển.

 

     Muốn biết trẻ có bị suy dinh dưỡng hay không các bà mẹ cần phải theo dõi cân nặng thường xuyên cho trẻ trên biểu đồ phát triển. Nếu thấy 2-3 tháng liền trẻ không tăng cân cần phải đưa trẻ đi khám bác sĩ để tìm hiểu nguyên nhân.

 

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng

 

     Theo tiêu chuẩn cân nặng/tuổi người ta chia suy dinh dưỡng làm 3 độ:


-        Suy dinh dưỡng Độ I: Trọng lượng còn 90% so với tuổi


-        Suy dinh dưỡng Độ II: Trọng lượng còn 75% so với tuổi


-        Suy dinh dưỡng Độ III: Trọng lượng còn dưới 60% so với tuổi.



2.      Những dấu hiệu của trẻ bị suy dinh dưỡng

 

-        Không lên cân hoặc giảm cân


-        Teo mỡ ở cánh tay, thịt nhẽo.


-        Teo nhỏ: mất hết lớp mỡ dưới da bụng.


-        Da xanh, tóc thưa rụng dễ gãy, đổi màu.


-        Ăn kém, hay bị rối loạn tiêu hóa: ỉa phân sống, ỉa chảy hay gặp.


-        Thể nặng: Có phù hoặc teo đét, có thể biểu hiện của thiếu vitamin gây quáng gà, khô giác mạc đến loét giác mạc. Hiện nay thể nặng rất hiếm gặp.

 

3.      Các bà mẹ cần phải làm gì khi trẻ bị suy dinh dưỡng.

 

Với thể vừa và nhẹ (độ I và độ II): Điều trị tại nhà bằng chế độ ăn và chăm sóc.


-        Chế độ ăn: Cho trẻ bú mẹ theo nhu cầu, bất cứ lúc nào kể cả ban đêm.


-        Nếu mẹ thiếu hoặc mất sữa: Dùng các loại sữa bột công thức theo tháng tuổi, hoặc dùng sữa đậu nành (đậu tương).


-        Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên cho trẻ ăn bổ sung theo tháng tuổi nhưng số bữa ăn phải tăng lên, thức ăn phải nấu kỹ, nấu xong ăn ngay.


-        Tăng đậm độ năng lượng của bữa ăn bằng cách cho tăng thêm enzym (men tiêu hóa) trong các hạt nảy mầm để làm lỏng thức ăn và tăng độ nhiệt lượng của thức ăn. Cụ thể là: có thể dùng giá đậu xanh để làm lỏng thức ăn cho trẻ, tức là có thể tăng lượng bột khô lên 2-3 lần mà độ lỏng của bột không thay đổi. Cứ 10g bột cho 10g giá đậu xanh giã nhỏ lọc lấy nước.

 

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng



4.      Những loại thực phẩm nên dùng cho trẻ suy dinh dưỡng.


-        Gạo, khoai tây.


-        Thịt: gà, lợn, bò, tôm, cua, cá, trứng.


-        Sữa bột giàu năng lượng: Theo hướng dẫn cụ thể của Bác sĩ.


-        Dầu, mỡ.


-        Các loại rau xanh và quả chín.



5.      Chế độ ăn với trẻ suy dinh dưỡng nặng (độ III).

 

Cho nhiều bữa trong ngày.


-        Tăng dần calo.


-        Dùng sữa cao năng lượng: Theo chỉ định và tư vấn trực tiếp của Bác sĩ

 

Trẻ cần được ăn bổ sung theo các chế độ ăn giống như trẻ bình thường. Số lượng một bữa có thể ít hơn nhưng số bữa ăn nhiều hơn trẻ bình thường.

 

Những trẻ có suy dinh dưỡng nặng kèm theo tiêu chảy hoặc viêm phổi phải đưa vào điều trị tại bệnh viện.



6.      Ngoài chế độ ăn còn cho trẻ ăn bổ sung thêm một số Vitamin và muối khoáng.


-        Các loại Vitamin tổng hợp.


-        Chế phẩm có chứa sắt chống thiếu máu.


-        Men tiêu hóa (nhưng phải dùng theo chỉ định của thầy thuốc).

 

7.      Chăm sóc trẻ bị suy dinh dưỡng.


-        Trẻ phải được vệ sinh, tắm rửa sạch sẽ.


-        Phải giữ ấm về mùa đông, phòng ở thoáng mát về mùa hè, đầy đủ ánh sáng.



8.      Một số mẫu thực đơn phục hồi trẻ suy dinh dưỡng tại nhà (SDD độ I và II).

 

Các bạn có thể tham khảo và áp dụng một số thực đơn sau để phục hồi trẻ suy dinh dưỡng tại nhà:


a.      Trẻ dưới 6 tháng: Bú sữa mẹ theo nhu cầu của trẻ. Chú ý chăm sóc dinh dưỡng cho Bà mẹ để mẹ có đủ sữa nuôi con (Bà mẹ cần ăn đủ, ngủ tốt, làm việc nhẹ nhàng). Trường hợp mẹ không đủ sữa mà phải dùng các sản phẩm thay thế sữa mẹ thì phải có chỉ định của Bác sĩ.

 

b.      Trẻ từ 6 – 12 tháng:

 

Cho trẻ ăn nước cháo xay trộn sữa như trên nhưng tăng thêm lượng thịt, gạo và rau củ, trường hợp trẻ không thích ăn cháo trộn sữa thì dùng sữa cao năng lượng pha với nước sôi để ấm theo hướng dẫn mỗi ngày uống 500ml và cho ăn bột hoặc cháo xay 3 -4 bữa/ngày, trẻ ăn ít có thể tăng số bữa lên, dùng nước giá đậu xanh để làm lỏng thức ăn: 10g giá đậu xanh/10g bột (giá đậu xanh giã nhỏ lọc lấy nước nấu bột).

 

c.       Trẻ 13 -24 tháng:

 

6h: 150 – 200ml sữa cao năng lượng


9h: Cháo thịt + rau: 200ml (1 bát ăn cơm)


-        Gạo tẻ: 30g (1 nắm tay)


-        Thịt nạc: 50g (hoặc cá, tôm, cua: 50g, trứng gà: 1 quả)

 

-       Dầu: 10ml (2 thìa cà phê)


-        Rau xanh: 20g (2 thìa cà phê)


12h: Sữa: 200ml


14h: Chuối tiêu: 1 quả hoặc đu đủ 1 miếng


17h: Cháo thịt (cá, tôm, trứng) + rau + dầu


Nếu trẻ đang bú mẹ vẫn phải tiếp tục cho bú và thời gian cho bú kéo dài từ 18 – 24 tháng. Khi cai sữa vẫn nên cho trẻ ăn thêm sữa bò hoặc sữa đậu nành.

 

d.   Trẻ 25 – 36 tháng:


   
    7h: Sữa cao năng lượng: 200ml


    11h: Cơm nát + thịt (cá, trứng, tôm...) + canh rau.


    Cơm: 2 lưng bát (70g gạo), thịt: 50g (hoặc trứng: 1 quả), rau: 100g, dầu (mỡ): 5g


    14h: Cháo + thịt + rau + dầu: 200ml


    Gạo tẻ: 30g (1 nắm tay), thịt nạc: 50g (hoặc cá, tôm, cua: 50g, trứng gà: 1 quả), dầu: 10ml (2 thìa cà phê), rau xanh: 20g (2 thìa cà phê).


    17h: Cơm nát + trứng (thịt, cá, tôm...) + canh rau


    20h: Hỗn hợp bột dinh dưỡng: 200ml, hoặc súp: khoai tây thịt + rau + dầu (mỡ): 1 bát con.


    Súp khoai tây gồm có khoai tây: 100g (1 củ to), thịt (gà, bò, lợn): 50g, bắp cải: 50g, dầu (mỡ): 1 thìa cà phê.


    Ăn thêm các loại quả chín theo nhu cầu của trẻ.

Theo Viện dinh dưỡng
5 cách ăn uống là "cứu tinh" khi phụ nữ bị đau bụng kinh, vừa đỡ mất công chườm nóng lại giúp tiêu mỡ nhanh
Tháng nào phụ nữ cũng phải đối mặt với những 'ngày dâu' mệt mỏi, gây ảnh hưởng đến công việc hàng...
Điểm mặt một số bệnh lây truyền qua đường tình dục gây vô sinh
Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của cả 2 giới...
Khối u ở vú, khi nào là ung thư?
Một ngày, bỗng dưng bạn sờ thấy cục cục ở ngực, Hãy bình tĩnh, vì không phải khối u nào ở vú cũng...
Không phân biệt nam nữ, cơ thể có 4 dấu hiệu lạ ngầm cảnh báo thận đang bắt đầu lão hóa
Cơ quan thận đang ngầm kêu cứu nếu bạn gặp phải một trong những vấn đề bất thường sau, tranh thủ...
4 điều cần biết cho phụ nữ mang thai tiêm vaccine COVID-19
WHO khuyến cáo không trì hoãn mang thai hay đình chỉ thai nghén vì lý do tiêm vaccine COVID-19....
Cảnh báo nhiều bệnh cực nguy hiểm ẩn sau cơn chóng mặt tưởng như bình thường
Nhiều người cho rằng chóng mặt không nguy hiểm và sẽ nhanh chóng qua đi. Tuy nhiên, đây có thể là...
Bệnh nhân COVID-19 bị mất mùi vị - Cần làm gì?
Mất mùi và mất vị là những triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân COVID-19. Tuy không khiến bệnh trầm...
Không chỉ gây bệnh ở phụ nữ, HPV đang làm gia tăng ung thư ở nam giới
Nam giới cũng cần phải suy nghĩ về HPV vì ngày càng có nhiều người được chẩn đoán mắc bệnh ung...
Nam giới căng tức vùng kín, cảnh giác với tràn dịch màng tinh hoàn
Tràn dịch màng tinh hoàn là hiện tượng bệnh lý ứ nước giữa hai lá màng tinh hoàn. Hầu hết tràn...
6 dấu hiệu sớm chỉ điểm mang thai ngay tuần đầu tiên
Những dấu hiệu sớm của việc mang thai có thể xuất hiện từ khoảng một tuần sau khi quan hệ tình...